De OpenDocument-standaard werd ontwikkeld door het OASIS-consortium, vanuit de XML-gebaseerde bestandsindeling van OpenOffice.org.

OpenDocument is sinds 11 november 2006 een officieel door de ISO gepubliceerde standaard.

De OpenDocument-standaard kan bestudeerd en/of geïmplementeerd worden zonder beperking.

De belangrijkste bestandsextensies voor documenten (.od?) en bijhorende sjablonen (.ot?) (t van template):

• .odb voor databank
• .odc voor grafiek, .otc voor grafieksjabloon (c van chart)
• .odf voor formule en wiskundige vergelijking, .otf voor formulesjabloon (f van formula)
• .odg voor (vector)tekening, .otg voor tekeningsjabloon (g van graphic)
• .oth voor webpaginasjabloon (h van html)
• .odi voor afbeelding, .oti voor afbeeldingssjabloon (i van image)
• .odm voor hoofddocument (m van master)
• .odp voor presentatie, .otp voor presentatiesjabloon (p van presentation)
• .ods voor rekenblad, .ots voor rekenbladsjabloon (s van spreadsheet)
• .odt voor tekst, .ott voor tekstsjabloon

De inhoud van een OpenDocument-document kan bestaan uit een enkel XML-bestand, maar zal meestal bestaan uit meerdere bestanden, die gecomprimeerd zijn en als één bestand worden gebundeld met behulp van ZIP. Deze vorm wordt vrijwel exclusief gebruikt omdat die kleiner is en binaire gegevens kan bevatten. Wanneer men zo'n ZIP-bestand uitpakt, komen er in ieder geval de volgende XML-bestanden uit:

• content.xml
• meta.xml
• settings.xml
• styles.xml

Daarnaast kunnen eventuele afbeeldingen in het bestand zitten en andere bestanden, afhankelijk van de inhoud en functie van het document. Ook kunnen besturingssystemen er informatie aan toevoegen, zoals thumbnails.